Wp/frr/Jard

From Wikimedia Incubator

Jü jard as foon jü san meeten, eefter fenus än mars, di treed planeet. Döör wååder än en gödj döörsnit foon 15 groode as jü jard di planeet weer da mansche ën oudere kreatöre laawe koone.

Contents 1 Histoori 2 Oufstånde 3 Äinschape 4 Siie uk 5 Literatuur 6 Haanewise eefter büten

[edit] Histoori

Jü jard is for 4,6 miljård iirnge önjtstiinjen üt gliinje stuf- ën gaswulkene. Jü koorst foon jü jard as amenbai 4,2 üülj. Deereefter heewe ändogeene (fulkaane) än äksogeene (win än wååder) kreefte di buppelåch biled. Da jarste spoore foon laawend san amenbai 3,35 miljård iirnge üülj. Da formansche heewe for 10-14 milione laawed, sunt amenbai 6 milion iirnge jeeft et da mansche sü as we da dilingedäis koone.

[edit] Oufstånde

Jü jard stoont amenbai 149.600.000 kilomeeter foon jü san, weer hi önj 365,2425 deege trinam kiirt. Jü jard heed en döörsnit foon 12.756,3 kilomeeter, än kiirt önj amenbai 24,3 stün am sin akse. Jü draiakse än jü amluupboon san ai glik, deerdöör jeeft et da fjouer säsonge. Am jü jard haane kiirt di moune. Jü jard heet en fläche foon amenbai 510,1 milion km², weerfoon 29% üt lönj bestoont. Di döörsnit huugde foon dåt lönjdiilj as 875 meeter, di döörsnit diipte foon dåt wååder as 3790 meeter.

[edit] Äinschape

Jü jard as di iinjsist planeet önj üs sansüsteem ma en fläche dåt for en pårt wååder as. Et wååder as mör as 70% foon di fläche, än da grute fälje lönj än wååder bile tuhuupe da soowen wrååldiile än da fiiw wråålsiien. Jü atmosfiir foon jü jard as for et grutste pårt stikstuf, ouers uk nuch for en fiiwde sörstuf. Et jeeft uk en latj diilj küüljsör, ouers döör fotosinteese wörd dåt oufbreegen, än kamt di sörstuf wider fri.

[edit] Siie uk

• Wrååldiile

[edit] Literatuur

• Cesare Emilliani: Planet Earth. Cosmology, Geology, and the Evolution of Live and Environment. Cambridge University Press 1992, ISBN 0-521-40949-7
• Kevin W. Kelley: Der Heimatplanet. Zweitausendeins, Frankfurt am Main, 1989. ISBN 3-86150-029-9.
• J. D. Macdougall: Eine kurze Geschichte der Erde. Econ Taschenbuchverlag 2000, ISBN 3-612-26673-X
• David Oldroyd: Die Biographie der Erde. Zweitausendeins 1998, ISBN 3-86150-285-2

[edit] Haanewise eefter büten

• Jü jard aw 'raumfahrer.net' tjüsch
• NASA Earth Observatory aingelsch

Wiideo

• alpha-Centauri - Wie schnell entstand die Erde? tjüsch
• alpha-Centauri - Warum ist die Erde warm? tjüsch
• alpha-Centauri - Wie alt ist die Erde? tjüsch