Wp/dzu/Tiê-tsiu-bâk-tieu

From Wikimedia Incubator

Contents 1 Kán-Kài 简介 2 Lêh-Séu Huat-Tién 历史发展 3 Gōi-Sût Têk-Sek 艺术特色 4 Suán-ēng Tshâi-Liāu 选用材料 5 Thuân-Sêng ì-Ngĭ 传承意义

[edit] Kán-Kài 简介

Kńg tang tang pŏu kâi tiê an, kit iêⁿ, tiê iêⁿ, phóu lêng, jiâu phêng kah thêng hái tsêk tuà, mêng tsheng íⁿ lâi bâk tiau gōi sût ĭ siêⁿ huat tât, kŭ ŭ tshiⁿ mêng kâi tī hng têk sek, tsĕu sêng tsêk kâi thí hĭ. In ûi tsé kúi kūiⁿ kū sôk tiê tsiu hú, nâng mûn piĕn sîp kuàn tī tsheng tseu ûi "tiê tsiu bâk tiau".

广东东部其潮安、揭阳、潮阳、普宁、饶平合澄海一带，明清以来木雕艺术异常发达，具有鲜明其地方特色，自成一个体系。因为这几县旧属潮州府，侬们便习惯地称之为“潮州木雕”。

Tiê tsiu mîn kan kang gōi múi sût sĭ tiê tsiu bûn huè tang tsêk kâi tŏng iàu kâi tsu sêng pŏu hun, keng kuè tshoiⁿ peh nî kâi în pièn huat tién, tshui thîn tshut sin, íⁿ khî pín lūi huân to, kang gōi tseng tsàm, tshong hun thí hīn liáu tiê tsiu bûn huè tseng tì ki lêng kâi tôk têk hong keh. Tiê tsiu bâk tiau, tsiŭ sĭ tiê tsiu mîn kan kang gōi múi sût tsé phièn ok thóu jĕng iôk tshut lâi kâi tsêk tô khî pa.

潮州民间工艺美术是潮州文化中一个重要其组成部分，经过千百年其演变发展，推陈出新，以其品类繁多、工艺精湛，充分体现了潮州文化精致机灵其独特风格。潮州木雕，就是潮州民间工艺美术这片沃土孕育出来其一朵奇葩。

Tiê tsiu bâk tiau sĭ tiê tsiu tī khu kâi tsêk hăng mîn kan tiau khek gōi sût, tha éu tang iâng bâk tiau pĕng liêt ûi tong kok mîn kan liáng tăi bâk tiau thí hĭ. Tsú iàu ēng íⁿ kiĕn tok tsuang sek, sîn khì tsuang sek, ke kŭ tsuang sek, uàⁿ thâu tsuang sek téng, uáng uáng keng tseng tiau sòi toh ău thiap tsiĕⁿ sûn kim pôh, hién tit kim phek hui huâng, só íⁿ iû kiè tiê tsiu kim tshat bâk tiau, éu tang iâng bâk tiau, n̂g iâng bâk tiau, lêng ngán bâk tiau pĕng ĕu i sì. Tsé hăng kĭ gōi tsú iàu liû kiâⁿ i tiê tsiu tshĭ siang kiê khu ì khoi tìn nôiⁿ tsiĕⁿ tshng, sai tou tshng, tâng sî po kîp jiâu phêng, suaⁿ thâu, tiê an, tiê iêⁿ, kit iêⁿ, kit sai, phóu lêng, lôk hong, tuā pou, ngôu huâ, heng lêng, hŭi lâi, hái hong, lôk hong, heng lêng kah buê kūiⁿ téng kūiⁿ tshĭ kah hok kiĕn tang lâm pŏu în hái tsêk tuà.

潮州木雕是潮州地区其一项民间雕刻艺术，它与东阳木雕并列为中国民间两大木雕体系。主要用以建筑装饰、神器装饰、家具装饰、案头装饰等，往往经精雕细琢后贴上纯金箔，显得金碧辉煌，所以又叫潮州金漆木雕，与东阳木雕、黄杨木雕、龙眼木雕并誉于世。这项技艺主要流行于潮州市湘桥区意溪镇莲上村、西都村，同时波及饶平、汕头、潮安、潮阳、揭阳、揭西、普宁、陆丰、大埔、五华、兴宁、惠来、海丰，陆丰、兴宁合梅县等县市合福建东南部沿海一带。

Iû i bâk tiau tsak pín kang gōi tseng tsàm, lêng lông thek thàu, kim phek seⁿ hui, pù lĭ thâng huâng, in jêu tshim siŭ kuáng tăi tang lâm à tī khu kâi huâ ĭ só hí àiⁿ, khî tseng múi kâi gōi sût muĕ lât miâⁿ iâng sì kài.

由于木雕作品工艺精湛、玲珑剔透、金碧生辉、富丽堂皇，因而深受广大东南亚地区其华裔所喜爱，其精美其艺术魅力名扬世界。

[edit] Lêh-Séu Huat-Tién 历史发展

Tiê tsiu bâk tiau sí i hô sî put tit jêu tsai, hīn tiê tsiu khai ngân jī thien uâng tōiⁿ niêⁿ kè tsiĕⁿ ŭ tsêk "tsháu bué" tsuang sek kâi táu kióng ûi thâng tō jŭi muêh, jêu hûiⁿ khuà tâng tseng kâi bâk lêng tsek ûi sòng tō jŭi muêh. Tiê tsiu khóu hŭ bé hú kiĕn i pak sòng tī phêng nî kan, khî kiĕn tok tsuang sek bâk tiau êk íⁿ "tsháu bué" ûi tsú. Iû tshéu khó tsai tiê tsiu bâk tiau thâng sòng sî khî tsiet íⁿ tshûn tŏ, kong nguân1054 nî, tiê tsiu kŭn siú tēⁿ tŏng tŏng tsò kòi sî khì"" lāu"" sî íⁿ ŭ"" tsí kang sîn bâk, báu kim thû tshat"" kâi kì tsái.

潮州木雕始于何时不得而知，现潮州开元寺天王殿梁架上有一""草尾""装饰其斗拱为唐代遗物，而悬挂铜钟其木龙则为宋代遗物。潮州许驸马府建于北宋治平年间，其建筑装饰木雕亦以""草尾""为主。由此可知潮州木雕唐宋时期即已存在，公元1054年，潮州郡守郑仲重做计时器""漏""时已有""指工绳木，卯金涂漆""其记载。

Tsì mêng tsheng nŏ tō, tiê tsiu bâk tiau kĭ gōi tsin i uân múi. Mêng muât, tsiêh khut gōi sût ki pún thêng tŭn, kak tuā jī īⁿ to tsì bâk tiau hût sièⁿ kîp hût khì, uàⁿ kí kâi bâk tiau tsuang sek, tshut hīn to tsân lú tiau kĭ sût. Têk piêt sĭ tsheng muât mîn tsho nî kan, hái lăi huâ khiâu huê hieⁿ kiĕn tsău sêu tn̂g, hâu thêh sêng hong, tăi liăng tshái ēng tiê tsiu bâk tiau, sái tseu tât kàu teng hong tsău kêk huat tién kai tn̄g, hīn tshûn tăi liâng kâi tiê tsiu bâk tiau to siàu ûi tsé kâi sî khî kâi tsak pín.

至明清两代，潮州木雕技艺臻于完美。明末，石窟艺术基本停顿，各大寺院多制木雕佛像及佛器、案几其木雕装饰，出现多层镂雕技术。特别是清末民初年间，海内华侨回乡建造祠堂、豪宅成风，大量采用潮州木雕，使之达到登峰造极发展阶段，现存大量其潮州木雕多数为这个时期其作品。

Tiê tsiu bâk tiau tseu só íⁿ lêng lêh kú put sue, liû thuân tsì kim, mît mît keⁿ ûn tŏ tsé phièn hn̂g tī lăi kâi sì sì tō tō kâi mîn kan gōi nâng, kong put khó môk, i nāng kèng íⁿ khî áu sim lêh hueh tseu tsak ûi tiê tsiu tseng kuang, ûi tiau khek gōi sût séu thiam ĕu.

潮州木雕之所以能历久不衰，流传至今，默默耕耘在这片园地里其世世代代其民间艺侬，功不可没，伊侬更以其呕心沥血之作为潮州增光、为雕刻艺术史添誉。

1957 Nî, tù miâⁿ tiê tsiu bâk tiau gōi sût ke tieⁿ kàm hng, tâng sùn kiang tshàng tsak kâi îⁿ tiau hŏi láu tŏ sì kài tsheⁿ nî liên huaⁿ tsoih gōi sût phak lám huĕ tsiĕⁿ tién tshut, ín khí hong tŏng pĕng iông uâk tâng tsieh tsiàng tsiang, tsé kiăⁿ tsak pín tôk tshiū tsêk tsì, kŭ ŭ saⁿ jûi khong kan heun siéⁿ sì kak, huan khai liáu tong kok bâk tiau séu kâi sin tsêk hiêh.

1957年，著名潮州木雕艺术家张鉴轩、陈舜羌创作其圆雕蟹篓在世界青年联欢节艺术博览会上展出，引起轰动并荣获铜质奖章，这件作品独树一帜，具有三维空间欣赏视角，翻开了中国木雕史其新一页。

1962 Nî1 guêh28 jît,《 nâng mîn jît pò măng lôk pán》( hù khân) tshuân pán kài siău liáu《 tiê tsiu bâk tiau》, tŏ tshuân kok ín khí tŏng sì. Ûi liáu tsuang sek nâng mîn tăi huĕ tn̂g kńg tang thiaⁿ, kńg tang séng nâng mîn tsèng hú phōiⁿ kong thiaⁿ tsuan mn̂g tiău tsîp liáu n̂g tsì mêng, tâng ú tshân, gôu kang néⁿ, iêⁿ kien phêng téng gōi sût ke kîp bâk tiau gōi nâng tieⁿ kàm hng, tâng sùn kiang, lí siáu tsang, iâp siah ióng, lîm hêng lêng, kueh iàng thêng téng tsêk pan nâng, tsîp thí siet kòi tsì tsak liáu nŏ kiăⁿ tuā hêng kim tshat bâk tiau《 tĭ koi buê tshiak tôu》,《 hêu hê hái bī tôu》( saⁿ bí kièn pang) tsuang sek i nâng mîn tăi huĕ tn̂g tang, sêng ûi uêh sî tō tō piáu tsak.

1962年1月28日，《侬民日报网络版》（副刊）全版介绍了《潮州木雕》，在全国引起重视。为了装饰侬民大会堂广东厅，广东省侬民政府办公厅专门召集了黄帜明、陈雨田、吴江冷、杨坚平等艺术家及木雕艺侬张鉴轩、陈舜羌、李小棕、叶锡永、林行能、郭映腾等一班侬，集体设计制作了两件大型金漆木雕《雉鸡梅雀图》、《鱼虾海味图》（三米见方）装饰于侬民大会堂中，成为划时代代表作。

[edit] Gōi-Sût Têk-Sek 艺术特色

Tiê tsiu bâk tiau kì sêng liáu uá kok thuân thóng bâk tiau kâi tiau khek kĭ gōi, tŏ tshiâng khî kâi huat tién kuè thiâⁿ tang, khip tshú liáu tsiêh khek, kuài uē, nî sok íⁿ kîp tiê kiâh téng kak tséng put tâng kâi mîn kan gōi sût kâi móng se tshiâng tshù, iông huĕ sêng tôk têk hong keh, sĭ uá kok tiau sok gōi sût tang tôk sŭ tsêk tsì kâi liû phài. Tsé tséng tshông thâng tō khai sí piĕn suáⁿ seⁿ kâi tiê tsiu bâk tiau, ēng thû kuáng huàm, tsêk puaⁿ pun ûi: kiĕn tok tsuang sek, ke kŭ tsuang sek, sîn khì tsuang sek, uàⁿ thâu pái siet. Tseng khá ngiá tì kâi tiê tsiu bâk tiau pĭ kuáng huàm èng ēng i tiê tsiu tī khu kak tī kâi sêu tn̂g, biē ú, kiĕn tok muêh kâi mn̂g theng, pién hiâh, sêng thiău, tshàu tséⁿ íⁿ kîp ke ēng khì muêh tsiĕⁿ kâi phîn huang, ki toh, tshn̂g khàng, tê tû, suan lôu tsău téng, jêu tiê tsiu mîn sôk tang ngiêng sîn sài huĕ, tsì sĕu tsóu soiⁿ kâi sîn kham, sîn kiē, tsek thâi, khuà phîn téng iā tou ēng tiê tsiu bâk tiau tsuang sek.

潮州木雕继承了我国传统木雕其雕刻技艺，在长期其发展过程中，吸取了石刻、绘画、泥塑以及潮剧等各种不同其民间艺术其某些长处，融汇成独特风格，是我国雕塑艺术中独树一帜其流派。这种从唐代开始便产生其潮州木雕，用途广泛，一般分为：建筑装饰、家具装饰、神器装饰、案头摆设。精巧雅致其潮州木雕被广泛应用于潮州地区各地其祠堂、庙宇、建筑物其门窗、匾额、承柱、藻井以及家用器物上其屏风、几桌、床炕、茶橱、宣炉罩等，而潮州民俗中迎神赛会、祭祀祖先其神龛、神轿、烛台、挂屏等也都用潮州木雕装饰。

Tiê tsiu bâk tiau ēng kâi sĭ tng tī tshut suáⁿ kâi phóu thong kâi bâk tshâi; Kiĕn tok tsuang sek tiau khek pí kà tshou tuā, tsêk puaⁿ tshái ēng sam bâk; Ke kŭ khì muêh kâi tiau sek tsek to tshái ēng tsiang bâk. Tsiang bâk kâi tsieh tī pĕng put kien mît, gōi nâng tshú khî ŭ tsêk tiāⁿ kâi jím sèⁿ kah kōi i tsàu to kâi iu tiám, khek tit tsân tsân thâh thâh, lêng lông thek thàu; Khek ău tsài éu íⁿ iû tshat thiap kim, put kéun hui huâng tshàn lăn, tshiáⁿ lêng khàng tiê pī tsù, keng kú put tì pang lîh pièn hêng hôk hu hiúⁿ.

潮州木雕用其是当地出产其普通其木材；建筑装饰雕刻比较粗大，一般采用杉木；家具器物其雕饰则多采用樟木。樟木其质地并不坚密，艺侬取其有一定其韧性合易于奏刀其优点，刻得层层叠叠、玲珑剔透；刻后再予以髹漆贴金，不仅辉煌灿烂，且能抗潮避蛀，经久不致崩裂变形或腐朽。

Tsiŭ khî piáu hīn hêng sek jêu ngân, ŭ tshuân thiap kim kâi kim tshat bâk tiau, ngôu tshái miâu kim kâi tshái tiau, tsheng tsêk sek iû âng( hôk hek) kâi tshat tiau kah pó thî nguân bâk bûn lí kâi sù tiau téng, khî tong íⁿ kim tshat bâk tiau tsuè ûi tshut miâⁿ. Tiê tsiu bâk tiau éu tang iâng bâk tiau pĕng ĕu, kai íⁿ to tsân lú thong ûi têk sek, put tsié bâk tiau íⁿ kim pôh thiap sek, íⁿ hek tshat hôk ngôu tshái hong thoh, tsôiⁿ tsiá tsheng "hek sek tsuang kim", ău tsiá tsheng "ngôu tshái tsuang kim". Iā ŭ tshái ēng "pún sek sù tiau" kâi, ûi kâi sĭ tât kàu tsieh phok bô huâ kâi hāu kué.

就其表现形式而言，有全贴金其金漆木雕，五彩描金其彩雕，清一色髹红（或黑）其漆雕合保持原木纹理其素雕等，其中以金漆木雕最为出名。潮州木雕与东阳木雕并誉，皆以多层镂通为特色，不少木雕以金箔贴饰，以黑漆或五彩烘托，前者称""黑色装金""，后者称""五彩装金""。也有采用""本色素雕""其，为其是达到质朴无华其效果。

Tshuân kok tŏng tiám bûn muêh pó hŭ tuaⁿ ūi, kiĕn i tsheng kuang sú tsâp saⁿ nî kâi tiê tsiu kí liâk n̂g kong sêu, sêu lăi kak tshù niêⁿ thiău to sek íⁿ lêng, hŏng, sai téng siâng sŭi tŏng muêh, tién hīn liáu tiê tsiu bâk tiau kâi kak tséng piáu hīn kĭ huap, pĭ ĕu ûi "tiê tsiu bâk tiau tsêk tsôh". Mîn kok tsho nî, tiê siang kût khí, heng jī biē, kiĕn sêu thâng, tì hâu thêh sêng hong, tŏ tshéu puè kéng ĕ, bâk tiau gōi nâng lĭ ēng tang lâm à âng bâk tshàng tsak tshut "âng bâk pang khek","jû ì kiâh" téng, hêng sêng tseng tì, tuan tsng, huâ kùi kâi bâk tiau sin hong keh.

全国重点文物保护单位、建于清光绪十三年其潮州己略黄公祠，祠内各处梁柱多饰以龙、凤、狮等祥瑞动物，展现了潮州木雕其各种表现技法，被誉为""潮州木雕一绝""。民国初年，潮商崛起，兴寺庙、建祠堂、置豪宅成风，在此背景下，木雕艺侬利用东南亚红木创作出""红木方曲""、""如意屐""等，形成精致、端庄、华贵其木雕新风格。

Tiê tsiu bâk tiau tôi tshâi lăi iông hong pù, tshông hue tsiáu thâng hêu, sì khùi kué pín, kang hái tsúi tsôk, tien khîm sŭi siù kàu mîn kan sîn uē thuân sueh, kóu tō hì khek bô só put ŭ. Tsiŭ siêⁿ kièn kâi tsak pín, nâng tì khó íⁿ pun ûi tôu uàⁿ, phak kóu, khîm siù hue kué tsháu thâng, suaⁿ tsúi, sien hût nâng muêh ngôu lūi. Nâng muêh tôi tshâi to tshú tsĕu《 hong sîn în ngĭ》,《 sam kok în ngĭ》,《 sûi thâng în ngĭ》,《 sai iû kì》,《 tsúi hú tn̄g》,《 âng lâu māng》,《 liâu tse tsì ĭ》 téng ke jŭ hŏu hiáu kuài tsià nâng kháu kâi kù sēu. Tsí tshoh ûi nâng mîn só hí àiⁿ kâi nâng muêh hêng tshiĕⁿ, pĭ tiau khek tshiēⁿ seu mûn huán hôk tī piáu hīn tiêh. Tshéu guā, tsàn múi hân jú lâi tiê tsiu tsak tshǹg séu kâi"lâm kuan soh"", piáu hīn mêng tō tiê tsiu tshit hiên tsìn kiaⁿ èng tshì kâi"tshit hiên tsìn kiaⁿ"" téng, kèng sĭ tôk kŭ tī hng têk sek kâi tôi tshâi. Bô hăn hong pù kâi tôi tshâi, tshok sái bâk tiau tshiēⁿ seu mûn khèu thàm khiû to tséng to iēⁿ kâi piáu hīn hêng sek éu tshiú huap, keun kêu put tâng kâi tôi tshâi, put tâng kâi ēng thû, put tâng kâi pŏu ūi, jêu tuaⁿ tôk, kau tshò hôk tsong hâh tī lêng uâh ūn ēng.

潮州木雕题材内容丰富，从花鸟虫鱼、四季果品、江海水族、珍禽瑞兽到民间神话传说、古代戏曲无所不有。就常见其作品，侬致可以分为图案、博古、禽兽花果草虫、山水、仙佛侬物五类。侬物题材多取自《封神演义》、《三国演义》、《隋唐演义》、《西游记》、《水浒传》、《红楼梦》、《聊斋志异》等家喻户晓脍炙侬口其故事。兹簇为侬民所喜爱其侬物形象，被雕刻匠师们反复地表现着。此外，赞美韩愈来潮州作刺史其""蓝关雪""，表现明代潮州七贤进京应试其""七贤进京""等，更是独具地方特色其题材。无限丰富其题材，促使木雕匠师们去探求多种多样其表现形式与手法，根据不同其题材，不同其用途，不同其部位，而单独、交错或综合地灵活运用。

Tsiŭ khî tiau khek kĭ huap hun lūi, ŭ tîm( au) tiau, phû( tût) tiau, îⁿ( lîp thí) tiau, thong tiau( to tsân) kah kèu thong tiau( tuaⁿ tsân) ngôu tséng, khî tong thong tiau tsuè ûi toh uât, tha khip tshú liáu phû tiau, îⁿ tiau téng kĭ huap jêu iông huĕ sêng tsêk tseng lêng lông thek thàu kâi kĭ huap, tha kâi tshut hīn, tŏ bâk tiau gōi sût huat tién séu tsiĕⁿ kŭ ŭ uêh sî tō kâi ì ngĭ. Tsăi tiau khek kĭ huap tsiĕⁿ tsek i kêu put tâng kâi tôi tshâi, put tâng kâi tsuang sek, pá phû tiau, thong tiau, suàⁿ khek hôk tuaⁿ tôk hôk tsong hâh tī lêng uâh ūn ēng, íⁿ piáu hīn put tâng kâi hêng sek múi.

就其雕刻技法分类，有沉（凹）雕，浮（凸）雕，圆（立体）雕，通雕（多层）合锯通雕（单层）五种，其中通雕最为卓越，它吸取了浮雕、圆雕等技法而融汇成一钟玲珑剔透其技法，它其出现，在木雕艺术发展史上具有划时代其意义。在雕刻技法上则依据不同其题材、不同其装饰，把浮雕、通雕、线刻或单独或综合地灵活运用，以表现不同其形式美。

Iû i hun pù tī khu kuáng huàm, tshut hīn liáu tī hng sèⁿ kâi hong keh tsha ĭ. Kéun tsiŭ tiê tsiu, heng buê tī khu jêu lŭn, tiê tsiu tī khu bâk tiau pù kêk huân hôk, kat kòu ngiâm mît, tseng sòi tshien khá, íⁿ piáu hīn liên sôk sèⁿ tshêng tsat kièn tshiâng; Heng buê tī khu bâk tiau to huap kán liēn, nâng muêh put to, íⁿ tût tshut tsú iàu kù sēu tshêng tsat ûi têk tseng. Tsheng muât tiê tsiu bâk tiau hâng ngiâp tang tsêng tshut hīn kuè khî tshâi n̂g khai hiên, íⁿ kau thiàu tī kĭ gōi ûi tiê tsiu bâk tiau iâⁿ tit liáu siaⁿ ĕu. Hīn tō thuân sêng tsé tsêk kĭ gōi kâi tù miâⁿ bâk tiau gōi nâng ŭ tieⁿ kàm hng, tâng sùn kiang téng, tieⁿ kàm hng jīn ûi tiê tsiu bâk tiau kĭ gōi khó kui nâp ûi"ûn ûn, tsâp tsâp, thong thong" lâk kâi jĕu,"ûn ûn" tsí heu sît tong tsú tshèu hun mêng,"tsâp tsâp" tsí iau ŭ tsân tshèu iû iau ŭ tshuan tshah,"thong thong" tsí lú thong thek thàu.

由于分布地区广泛，出现了地方性其风格差异。仅就潮州、兴梅地区而论，潮州地区木雕布局繁复、结构严密、精细纤巧，以表现连续性情节见长；兴梅地区木雕刀法简练、侬物不多，以突出主要故事情节为特征。清末潮州木雕行业中曾出现过奇才黄开贤，以高超地技艺为潮州木雕赢得了声誉。现代传承这一技艺其著名木雕艺侬有张鉴轩、陈舜羌等，张鉴轩认为潮州木雕技艺可归纳为""匀匀、杂杂、通通""六个字，""匀匀""指虚实中主次分明，""杂杂""指要有层次又要有穿插，""通通""指镂通剔透。

[edit] Suán-ēng Tshâi-Liāu 选用材料

Tiê tsiu bâk tiau ēng kâi sĭ tng tī tshut suáⁿ kâi phóu thong kâi bâk tshâi; Kiĕn tok tsuang sek tiau khek pí kà tshou tuā, tsêk puaⁿ tshái ēng sam bâk; Ke kŭ khì muêh kâi tiau sek tsek to tshái ēng tsiang bâk. Tsiang bâk kâi tsieh tī pĕng put kien mît, gōi nâng tshú khî ŭ tsêk tiāⁿ kâi jím sèⁿ kah kōi i tsàu to kâi iu tiám, khek tit tsân tsân thâh thâh, lêng lông thek thàu; Khek ău tsài éu íⁿ iû tshat thiap kim, put kéun hui huâng tshàn lăn, tshiáⁿ lêng khàng tiê pī tsù, keng kú put tì pang lîh pièn hêng hôk hu hiúⁿ.

潮州木雕用其是当地出产其普通其木材；建筑装饰雕刻比较粗大，一般采用杉木；家具器物其雕饰则多采用樟木。樟木其质地并不坚密，艺侬取其有一定其韧性合易于奏刀其优点，刻得层层叠叠、玲珑剔透；刻后再予以髹漆贴金，不仅辉煌灿烂，且能抗潮避蛀，经久不致崩裂变形或腐朽。

Tiê tsiu bâk tiau mît tshiet liên hĭ tiêh khûn tsèng sît ēng seⁿ uâh kâi kak kâi huang mīn, kèng sek èng tiêh khûn tsèng kâi seu siáng kám tshêng kah sím múi tsiĕⁿ kâi su iàu. Tha kâi tôi tshâi lăi iông, to siàu lâi tsĕu mîn kan ûi nâng mûn só hí àiⁿ kah sêk tsai kâi sîn uē, thuân sueh, hì khek kah lêh séu kù sēu, jû sŏng iâng ióng káⁿ kah ki tì kâi《 khóu nêk kòi》; Tui huâi soiⁿ hiên kâi《 lân kuan soh》; Tsàn múi sûn tsin àiⁿ tshêng kâi《 tâng sam ngôu niêⁿ》 téng; Iā ŭ se tît tsih huán iàng liáu tng sî kâi siă huĕ seⁿ uâh:《 hêu tsiau keⁿ thâk》,《 siu pâng kài ok》 biê siá liáu phóu thong lâu tŏng,《 iêⁿ kúi tséu tsek thâi》 piáu lōu liáu nâng mîn tùi tì kok tsú ngĭ tsiá kâi tshiáu hòng. Huaⁿ ŭ tséng tséng tien khîm sŭi siù hue kué thâng hêu, jêu tùi i kang hái tang kâi tsúi tsôk, à jiêt tuà kâi sek muêh kâi piáu hīn, iû ûi tshut sek. Tsì i tshoiⁿ pièn buān huè kâi ki hô bûn iēⁿ, iā tâng iēⁿ piáu hīn tshut bû khiông kâi tì hŭi kah hong pù kâi múi kám.

潮州木雕密切联系着群众实用生活其各个方面，更适应着群众其思想感情合审美上其需要。它其题材内容，多数来自民间为侬们所喜爱合熟知其神话、传说、戏曲合历史故事，如颂扬勇敢合机智其《苦肉计》；追怀先贤其《兰关雪》；赞美纯真爱情其《陈三五娘》等；也有些直接反映了当时其社会生活：《渔樵耕读》、《修房盖屋》描写了普通劳动，《洋鬼子烛台》表露了侬民对帝国主义者其嘲讽。还有种种珍禽瑞兽花果虫鱼，而对于江海中其水族、亚热带其植物其表现，尤为出色。至于千变万化其几何纹样，也同样表现出无穷其智慧合丰富其美感。

[edit] Thuân-Sêng ì-Ngĭ 传承意义

Tiê tsiu bâk tiau, sĭ uá kok kâi tsêk hăng pó kùi kâi gōi sût jŭi suáⁿ, tùi i kiĕn tok, kang gōi, tiau khek, kuài uē kâi huat tién, tou tsiang thî keng tshut héu to ŭ iah kâi keng ngiām.

潮州木雕，是我国其一项宝贵其艺术遗产，对于建筑、工艺、雕刻、绘画其发展，都将提供出许多有益其经验。

Tiê tsiu bâk tiau tsăi tsuang sek éu siá sît kâi kat hâh, múi kuan éu sît ēng kâi thóng tsêk, tseng múi tiau lú éu thóng tsêk tuaⁿ sûn kâi tshù lí, tsêk mâk liáu jiên éu keng kú năi khàn kâi kiam kù íⁿ kîp kòu tôu kâi keng iâⁿ, hêng tshiĕⁿ kâi khek uêh, to huap kâi ūn ēng, iû tshat thiap kim téng téng, tou ŭ tiêh tôk kàu jêu toh uât kâi tshàng tsău, sĭ iông tiau khek éu kuài uē i tsêk lôu kâi gōi sût. Tŏ tiê tsiu tī khu, pâng ok kâi tsit, siâm, guā piah, thong siêⁿ sek íⁿ hue phoi, khám tshêu, tsng tiau hôk tsiêh tiau; Bâk tiau tsek pĭ uaⁿ tì tŏ mn̂g, theng, tsôiⁿ lâng kâi niêⁿ kè, thiău thâu téng hién ngán jêu iû put siŭ jît sài hŏu lîm kâi tī hng; Ke kŭ huang mīn, tuā tsek phîn huang, kí uàⁿ, tshn̂g thap, tshèu tsek tû kūiⁿ, íⁿ tèng, siáu tsì huàng teng sim, sĕng tsuá buê kâi tăng, môk put kia íⁿ tiau sek; Jêu tŏ kuè khèu, éu tsì sĕu ŭ kuan kâi sîn kham sîn kiē, tsuăn âp, lôu tsău, tsek thâi téng, kèng sĭ bâk tiau gōi nâng mûn kâi ēng bú tseu tī.

潮州木雕在装饰与写实其结合、美观与实用其统一、精美雕镂与统一单纯其处理、一目了然与经久耐看其兼顾以及构图其经营、形象其刻划、刀法其运用、髹漆贴金等等，都有着独到而卓越其创造，是熔雕刻与绘画于一炉其艺术。在潮州地区，房屋其脊、檐、外壁，通常饰以灰批、嵌磁、砖雕或石雕；木雕则被安置在门、窗、前廊其梁架、柱头等显眼而又不受日晒雨淋其地方；家具方面，大则屏风、几案、床榻，次则橱柜、椅凳，小至放灯芯、盛纸媒其筒，莫不加以雕饰；而在过去，与祭祀有关其神龛神轿，馔盒、炉罩、烛台等，更是木雕艺侬们其用武之地。

Iû i hīn tō keu tsŭ huân kéng kâi kói pièn, tiê tsiu bâk tiau sit khèu liáu nguân sin kâi i tshûn tiâu kiăⁿ, ke tseu tn̄g thóng mîn sôk jît iah tăm huè, sîn kham, sîn têng téng muêh pín tăm tshut jît tshiâng seng uâh, só íⁿ tiê tsiu bâk tiau kâi ēng bú tseu tī jît tsiăm kiám tsié. Lêng tsêk huang mīn, tiê tsiu bâk tiau kang gōi tseng sòi, tshàng tsak lân tōu tuā, kia kang thiâⁿ sŭ to, tshiáⁿ to tshiú kang tshau tsak, kì sin khóu iû bô huap hêng sêng kui mô huè seng suáⁿ, keng tsì hāu iah tsha, in tshéu mâk tsôiⁿ tshông sēu bâk tiau kia kang seⁿ suáⁿ kâi nâng jú lâi jú tsié, tsheⁿ nî tsêk tō iû khî put nguăn tshông sēu tsé hăng kang tsak, tsé tău tì tiê tsiu bâk tiau hām jîp hău kì hêk nâng kâi kéng tī, kek thăi tshiéⁿ kiù, hû thî.

由于现代居住环境其改变，潮州木雕失去了原先其依存条件，加之传统民俗日益淡化，神龛、神亭等物品淡出日常生活，所以潮州木雕其用武之地日渐减少。另一方面，潮州木雕工艺精细，创作难度大，加工程序多，且多手工操作，既辛苦又无法形成规模化生产，经济效益差，因此目前从事木雕加工生产其侬愈来愈少，青年一代尤其不愿从事这项工作，这导致潮州木雕陷入后继乏侬其境地，亟待抢救、扶持。

Kok ke hui siêⁿ tŏng sì hui muêh tsieh bûn huè jŭi suáⁿ kâi pó hŭ,2006 nî5 guêh20 jît, kai jŭi suáⁿ keng kok bû īⁿ phoi tsún liêt jîp tŏiⁿ tsêk phoi kok ke khip hui muêh tsieh bûn huè jŭi suáⁿ miâⁿ lôk.2007 Nî6 guêh5 jît, keng kok ke bûn huè pŏu khak tiāⁿ, kńg tang séng tiê tsiu tshĭ kâi lí tit lông, tâng puê tshîn ûi kai bûn huè jŭi suáⁿ hăng mâk thòi piáu sèⁿ thuân sêng nâng, pĕng pĭ liêt jîp tŏiⁿ tsêk phoi kok ke khip hui muêh tsieh bûn huè jŭi suáⁿ hăng mâk 226 miâⁿ thòi pie sèⁿ tn̄g sêng nâng miâⁿ tuaⁿ.

国家非常重视非物质文化遗产其保护，2006年5月20日，该遗产经国务院批准列入第一批国家级非物质文化遗产名录。2007年6月5日，经国家文化部确定，广东省潮州市其李得浓、陈培臣为该文化遗产项目代表性传承侬，并被列入第一批国家级非物质文化遗产项目226名代表性传承侬名单。