Wn/scn/Pàggina principali

From Wikimedia Incubator
Wn > scn > Pàggina principali
< Wn‎ | scn
Jump to: navigation, search
» Nutizzi n sicilianu«

logo

Bimminutu!

Chista è l'edizzioni n lingua siciliana di Wikinews.

St'edizzioni accuminzau lu 27 di uttùviru 2008.

Li nutizzi supra Wikinews sunnu scrivuti secunnu lu dirittu di licenza GNU.


Cultura | Pulìtica Nterna | Pulìtica Furastera | Crònaca | Sport | Scienzi | Spittàculu | Ticnoluggìa| Ecunumìa| Sàtira

Nutizzi
Sagata ct.jpg

3 di frivaru 2009, martidìa

  • Catania: Accumincia aoggi la festa di Sant'Àita e cuntìnua pi dumani e passannu-dumani.Tutti l’anni dô 3 o 5 di frivaru, pi tri jorna Catania si scorda tutti li cosi e tutti l’affanni e si cuncentra sulu pi la festa a Sant’Àita : î cannalori, àuti e granni ciri di lignu ntagghiati, ‘n prucissioni furìanu pi tutti li strati; si vìdunu cintinara di migghiara di cristiani ca vènunu di tutti li gnuni, luminara nta tutti li strati, tutti li chiesi vènunu nciùrati, e appoi li fochi ô chianu e la vara di Sant'Àita ca veni purtata ‘n prucissioni pi la cità.

primu di frivaru 2009, duminicadìa

  • Roma: Ntô cuntinenti cuntinuanu a accapitari casi di razzisìmu e uramai vuliri dìciri ca sunnu casi isulati, voli dìciri èssiri orbi e surdi. A Roma, ntê matinati, tri carusazzi cci dèsiru a focu a un puvireddu, nu citatinu innianu ca, comu a tanti àutri pòviri cristi, durmìa a la stazzioni firruviarìa di Nittunu (Roma) e ora chistu è ô spitali, 'n prògnusi arisirvata. Li tri, citatini taliani, ca foru firmati dê Carrabbinera, dìciunu ca vulìanu finiri la siratina cu "n'azzioni eclatanti, pi pruvari na forti emuzzioni"



30 di jinnaru 2009, vennirdìa


29 di jinnaru dû 2009, jovidìa

  • Calàbbria: Pô malu tempu e pi tutta l'acqua di celu c'hà cascatu ntâ Calàbbria, ammeri è quattru di sta notti, nu pezzu dâ muntagna ca c'è supra a Trupea sciddicau nzinu ô mari. Pi furtuna non ci foru morti, ma quarchi 60 chilòmitri di l'autustrata foru chiuruti ê màchini. N'àutra frana, succiduta duminicadìa passata, sempri ntâ Calàbbria, agghiri ô svìnculu di l'autustrata Roglianu-Grimàudu, fici dui morti e tri firiti.


27 di jinnaru dû 2009, martidìa

La spiaggia dê cunigghi di Lampidusa
  • Lampidusa: Lu Cunzigghiu cumunali di Lampidusa appruvau cû votu di tutti, senza nudda ccizzioni, la muzzioni unni addumanna ô prisidenti dû Cunzigghiu Silviu Berlusconi lu licenziamentu dû ministru di lu nternu Robbertu Maroni. Na muzzioni appruvata cu l'appràusu ginirali nta na cunvucazzioni straurdinària dû Cunzigghiu cumunali fatta fora a l'apertu, ntâ chiazza dû Municìpiu.

(Apprufunnimentu)


  • Milanu: Murìu a sta sira, ntâ sò casa di Milanu, Minu Reitanu, c'avìa ancora 64 anni. Lu cantanti, d'urìggini calabbrisi di Sciumara 'i Muru, era malatu di quarchi tempu.


  • Mèrica: Barack Obama scigghìu la tilivisioni àrabba Al-Arabiya pri mannàricci a diri ê mussurmani ca "li miricani non sunnu li nimichi d'iddi"; dissi macari ca iddu stissu criscìu nti l'Indunesia, nu paisi fattu cchiossai di mussurmani; appoi cci aripitìu di mpignàrisi pri ggh'iri quantu prima nta na capitali di nu granni paisi mussurmanu. Nta tutta la ntirvista tilivisiva, Obama desi a capiri ca voli ripigghiari a parrari, ca voli abbissari quantu vinni spasciatu nta ott'anni d'amministrazzioni Bush.

20 di jinnaru dû 2009, martidìa


19 di jinnaru dû 2009, lunidìa

  • Gaza: Li surdati d'Israeli làssanu la Striscia di Gaza (ntra dumani si nn'avìssiru a jiri cumpritamenti); ê spaddi si làssanu chiossai di 1.300 morti (400 di ss'ammazzati su' picciriddi) e 5.000 firiti. Li dui parti ca si fìciru la guerra dìcinu, ognidunu d'iddi, ca vinceru: cui nni chianci li cunsiquenzi è pirò la pupulazzioni, na massa di puvireddi ca vulìssiru campari macari iddi, comu è disidèriu di ogni cristianu, cu tranquillitati e dignitati.

16 di jinnaru dû 2009, venniridìa

  • Nova York: Nu aèriu partutu dâ metropuli miricana, appi a attirrari ntô ciumi Hudson a causa pari di nu mpattu cu ucedda sarvaggi. Tutti li 155 pirsuni a bordu si pôttiru sarvari grazzi â maistrìa dû pilota.

14 di jinnaru dû 2009, mercuridìa

  • Nàpuli: lu capu dâ cosca dî casalisi fu arristatu. L'autru jornu avìa rinisciutu a scapparasilla, pigghiannu na gallirìa dî fugnaturi. Setola, accussì si chiama lu camurrista arristatu, era unu dî 30 òmini cchiù ricircati.

12 di jinnaru dû 2009, lunidìa

  • Ginevra: (Ansa) Lu Cunsigghiu dî diritti umani di l'ONU appruva na risuluzzioni ca cunnanna cu forza l'uffinsiva militaru di Israeli a Gaza, ma ntantu la mattanza cuntìnua.

(Apprufunnimentu)


11 di jinnaru dû 2009, duminicadìa

  • Gaza: L'asercitu israilianu porta avanti la so stratiggìa di uccupazzioni contra li palistinisi di Gaza. Li bummiati cuntìnuanu, li carri armati avanzanu ntô tirritoriu. Lu nùmmuru di morti acchianau a chiossai di 800.

10 di jinnaru dû 2009, sabbutudìa


5 di jinnaru dû 2009, lunidìa

  • Gaza: L'asercitu israilianu trasìu ntô tirritoriu palistinisi. Li bummiati cuntìnuanu, e puru na para di scoli gistiti di l'ONU foru bummiati. Lu nùmmuru di morti acchianau a chiossai di 500.

Lu Prisidenti duranti lu sò missaggiu di fini annu

Primu di jinnaru dû 2009, jovidìa



Egypt.Saqqara.Panorama.01.jpg

23 di dicèmmiru dû 2008, martidìa

  • Eggittu: Na squatra di archiòluggi guidata dû capu di l'antichità aggizziani Zahi Hawass annuncia la scuperta di dui tombi vicinu la piràmidi di Saqqara, la cchiù antica dû cumplessu di piramidi munumintali di l'anticu Eggittu.
Val padana




18 di dicèmmiru dû 2008, jovidìa

  • Grecia: Ntô pumiriggiu d'aoggi, ntô centru di Ateni, unni s'avìanu arricugghiutu quarchi 3.000 studenti e prufissuri, ci foru àutri scontri ntra la polizzìa e li manifistanti. Di la parti dê manifistanti si jittaru bummi molotov e petri contr'â polizzìa e chista arrispunnìu chê lacrimòggini.

2june2006 286.jpg

16 di dicèmmiru dû 2008, martidìa

  • Palermu: Stamatina li carrabinera stannu purtannu a termini na maxi upirazzioni contra la mafia ntâ pruvincia di Palermu chi purtau a firmari 99 pirsuni. Secunnu l'inquirenti diversi famigghi mafiusi vulèvanu ricustituiri la cùpula mafiusa.
  • Iraq: Nu sciìccu àrabbu saudita, Hassan Mohammed Makafah, riccu pussidenti, pri macari una sula di li scarpi ittati cuntr'a lu prisidenti miricanu Bush duminicadìa passata, è dispunìbbili a pajari nzinu a deci miliuna di dòllari.

15 di dicèmmiru dû 2008, lunidìa

  • Robbertu Alagna, (1963) è nu cantanti lìricu francisi di urìggini siciliana. Tinuri tra li cchiù apprizzati a liveddu ntirnazziunali, cantau già nti diversi tiatra pristiggiusi. Â Scala di Milanu ntô 2006 fu prutagunista di na pulèmica chî luggiunisti, rifiutannusi di cantari lu restu di Aida ntô rolu di Radames. Alagna è attuarmenti prutagunsita di nu finòminu musicali assai urigginali. Pubbricau nu CD, Sicilien, di canzuni 'n sicilianu chi agghicau ô secunnu postu dâ classifica dî disca cchiù vinnuti n Francia.

14 di dicèmmiru dû 2008, duminicadìa

  • Iraq: Ô prisidenti miricanu George W. Bush, ca avìa jutu a Bagdad pri dàricci un salutu ê surdati miricani, ntô mentri di na cunfirenza stampa fatta nzemi ô premier di l'Iraq, Nuri al Maliki, nu jrnalista irachenu ci lassau cùrriri li sò scarpi, ma senza arinèsciri a nzittàrilu picchì chiddu fu lestu a scanziàrili. Lu jurnalista, pri sùbbitu abbluccatu dî forzi di l'òrdini, era assittatu ntâ terza fila e mentri li dui òmini pulìtichi si stringèvanu li manu d'avanti a la telivisioni, si susìu e cci abbanniau: «chistu è lu tò vasuni d'addiu, cani» e ntô mentri, una appressu a l'àutra, cci tirau li scarpi ô prisidenti miricanu.

L'Èttina câ nivi.

12 di dicèmmiru dû 2008, venniridìa

  • Etna: Pô malu tempu, ottu boy scouts arristaru bluccati supra a l'Èttina. La nivi àuta, lu jelu e la negghia cci cunzighiaru d'arriparàrisi nta nu rifuggiu, saputu sèntiri Timpa Russa, a 2.093 metri ntô ciancu nord dû vurcanu. A sta matina, na vota ca ci avìanu finuti li cosi di manciari, addumannaru aiutu e di Niculosi parteru li succurrituri ca attruvaru tutti li carusi sani e sarvi.

9 di dicèmmiru dû 2008, martidìa

  • Grecia: Ancora aoggi, a tri jorna di l'ammazzatina di un carusu di 15 anni fatta dâ polizzìa, li rivorti ntâ Grecia nun s'hann'a stimpiratu. Nti sta jurnata, unni ci sunnu li funirali dû carusu, lu scantu è chiddu ca ci ponnu èssiri àutri viulenzi.

8 di dicèmmiru dû 2008, lunidìa

  • Irlanda: quantità significativi di diossina foru truvati ntâ carni di maiali irlannisa, pruvucannu lu ritiru di prudutti a basi di carni di maiali irlannisa nti tutta l'Europa.

Stromboli.jpg

7 di dicèmmiru dû 2008, dumincadìa

  • Stromboli: Aieri a sira lu vurcanu trunau, facennu trimari li vitri dû paisi. Lu celu si tincìu di russu e nu pocu di petri caderu dâ sciara dû focu. Lu centru lucali di vulcanuluggìa dissi chi fu n'attività ca trasi ntâ nurmalità.

Nu puzzu di pitròliu

6 di dicèmmiru dû 2008, sabbutudìa

  • Pitroliu: Ancora n'àutru record nigativu pô prezzupitroliu, agghicatu sutta li 40 dollari ô barili, nu prezzu chi nun si vidìa di l'inizziu dû 2005. Lu prezzu attuali è cchiù picca di nu terzu dû prezzu dâ stati passata quannu lu pitroliu avìa agghicatu a 147 dollari lu barili.



Coat of Arms of Zimbabwe.svg

4 di dicèmmiru dû 2008, jovidìa

  • Harare: Lu cuvernuZimbabbui addicchiara lu statu d'emergenza nazziunali e cerca l'assistenza ntirnazziunali pi cummàttiri cu l'epidemia di culera.

3 di dicèmmiru dû 2008, mercuridìa

  • Bangkok: Li manifistanti luvaru lu bloccu all'airoportu, 'n sèquitu â destituzzioni dû cuntruversu primu ministru. Li migghiara di turisti si ni ponnu ora turnari â casa.

L'eruzzioni di l'Etna è ancora n cursu.

2 di dicèmmiru dû 2008, martidìa

  • Etna: Nu fotògrafu tidescu chi avìa addumannatu aiutu pi sms, fu truvatu mortu a 2800 metri supra l'Etna.

29 di nuvèmmiru dû 2008, sabbutidìa

  • Lampidusa: Du barcuna cu 650 mmigrati clannistini foru succurruti ntô mari n timpesta di du pischirecci di Mazzara e purtati ô portu di Lampidusa.

Mumbai TajMahalHotel.jpg

28 di nuvemmiru dû 2008, venniridìa

  • India: Attintati di matrici islamica n vari punti di Bombay fìciru cchiossai di 100 morti.

26 di nuvèmmiru dû 2008, mercuridìa

  • Comu: La corti d'Assisi di Comu, pri la "straggi di Erba", a Olindu Romanu e sò muggheri Rosa Bazzi, ci detti la pena di l'ergastru e, pri tri anni, l'isulamentu duranti lu jornu.

25 di nuvèmmiru dû 2008, martidìa


22 di nuvèmmiru dû 2008, sabbatudìa

Obama e Clinton








21 di nuvèmmiru dû 2008, venniridìa

Gatos de Galicia.gif
  • Roma: N'omu ca lassau mòriri di fami e siti lu sò jattu, vinni cunnannatu dû tribbunali a tri misi di càrciri. Pi irasinni 'n vacazza, avìa abbannunatu lu jattu d'intra la casa e, quannu li vicini lu rintracciaru ô tilèfunu picchì sintìanu lu pòviru armali ca si lamintava, ss'omu arispunnìu ca iddu era 'n vacanza e non putìa turnari a Roma p'occupàrisi dû jattu. Ntâ cunnanna ca èppi, hà pajari macari a l'assuciazzioni Lega antivivisizzioni (Lav) cu si custituìu ntô prucessu parti civili.



  • Colombia: N'eruzzioni dû vurcanu Nevado del Huila si finisci c'armenu deci morti e pi forza si cci nn'abbannunaru 10.000 cristiani di ddi pressi.

19 di nuvèmmiru dû 2008, mercuridìa

  • Milanu: (ANSA) Pâ 10/ma annata dû "Prèmiu vìdiuclip talianu" (Premio videoclip Italiano), vincìu lu "Prèmiu spiciali pô mpegnu civili" lu vìdiuclip dê rap palermitani "Combostamastas" titulatu "U tagghiamu stu palluni ?".
    Robbertu Saviano
    Stu prèmiu vinni datu pô missàggiu di lotta dâ sutta-cultura mafiusa. Lu tìtulu dâ canzuna di unni appoi vinni fattu lu vìdiuclip, aripigghia la minazza ca fannu l'abbitanti dê quarteri ê carusi ca jòcanu ô palluni e ca ci vòlunu livari la libbirtati e lu dirittu dû jocu; â stissa manera la mafia, chê minazzi, leva a ognidunu dirittu e libbirtati dô sò campari.


  • Nàpuli: Di la pillìcula "gomorra", ca ntê canali ufficiali ancora hà nèsciri a lu 3 di dicèmmiru, ntâ Campania cc'è ggià na virsioni "taruccata", vinnuta ntê giurnalara e ntê bancarelli. Macari ca vulìssiru livàrisi d'avanti ammazzànnulu a Robbertu Saviano, ca scrivìu lu libbru-nchiesta "Gomorra", quannu si parra di sordi, li camurristi non talìanu a nuddu ntâ facci e addimùstranu d'èssiri prufissiunisti sèrii e ca l'affari sunnu affari.

15 di nuvèmmiru dû 2008, sabbutudìa


14 di nuvèmmiru dû 2008, venniridìa

  • Nova Delhi: L'India sbarcau, macari idda, supr'â luna - Di l' 8,20 di sira di venniridìa (uràriu di Nova Delhi), ntâ luna cc’è n’àutra nova bannera aranciuni, janca e virdi, chidda dâ Ripùbbrica di l’Ìnnia.

(Pi n'apprufunnimentu munci ccà)


12 di nuvèmmiru dû 2008, mercuridìa

  • Eggittu: Scupruta na piràmidi a Saqqara, vicinu â cèlibbri piràmidi granni a scaluna. Risali a circa 4300 anni fa.

Nu suttamarinu russu.

10 di nuvèmmiru dû 2008, lunidìa

  • Russia: Nu suttamarinu nucliari russu stazziunatu ntô Pacìficu, appi n'incidenti unni mòrsiru 20 pirsuni. Lu suttamarinu era supraccaricatu : c'èranu chiossai di 200 pirsuni pi stu viaggiu di prova, ma li posta a disposizzioni èranu sulu na uttantina. Assai dî pirsuni mbarcati èranu civili, chi prubabbirmenti nun si sàppiru mèttiri li màschiri antigas quannu l'allarmi sunau.

(Pi n'apprufunnimentu munci ccà)


  • Haiti: Na scola si sdirrubàu cummigghiannu tutti li genti chi ci stavanu a ddu mumentu. Si cuntanu armenu 90 morti tra picciriddi a granni.

9 di nuvèmmiru dû 2008, duminicadìa

  • Roma: A sta matina, a Virmicinu, vicinu a Roma, si sdirrubbau na casa di dui piani. Mureru dui cristiani, maritu e muggheri, attruvati dâ squatra dû succorsu ancora curcati ntô lettu. Parissi ca nun cci nni sunnu àutri morti.

La bannera dâ Nova Zilanna

8 di nuvèmmiru dû 2008, sabbatudìa

  • Nova Zilanna: John Key veni vutatu lu novu primu ministru dâ Nova Zilanna.
  • Catania: La sedi dâ facultà di Farmacìa di l'universitati di Catania vinni siquistrata dâ maggistratura pô malu smartimentu di spirimenti midicinali. Lu GIP dispunìu lu pruvvidimentu iputizzannu li riati di disastru culposu e gistioni di discarica. Li ndàggini fìciru vidiri ca, pi curpa di spirimenti medicinali ittati ntê lavandini dê labburatori, dê vaschi di raccorta dî rifiuti lìquidi misi suttaterra, niscèvanu fora vapuri piriculusi pâ saluti. Sunnu ndagati 9 pirsuni e tra chissi l'ex ritturi Latteri.

6 di nuvèmmiru dû 2008, jovidìa

  • Bruxelles: La banca cintrali europea tagghiau lu tassu di scuntu di menzu puntu, purtannulu a 3,25%. La Banca di Nghilterra e la Banca Cintrali Svizzira puru tagghiaru lu tassu di scuntu, rispittivamenti purtannulu a 3% e a 2,75%.


  • Italia: Lu nostru prisidenti dû cunsigghiu, Silviu Berlusconi, arifirènnusi ô novu 44èsimu prisidenti miricanu ora ora eliggiutu, Barack Obama, dissi d'iddu ca è "beddu, giùvini e abbrunzatu": ssa palora "abbrunzatu" fici scatinari na granni pulèmica ntâ l'upposizzioni.

(Talìa l'apprufunnimentu dâ nutizzia ccà)


5 di nuvèmmiru dû 2008, mercuridìa

  • San Franciscu: La pupulazzioni califurniana cu nu referendum dicisi di vietari lu matrimoniu omosessuali cu na maggiuranza di 52%.

Barack Obama duranti la sò campagna prisidinziali.

4 di nuvèmmiru dû 2008, martidìa

  • Elizzioni miricani: Jurnata storica ntê Stati Uniti: Barack Obama addiventa lu primu afruamiricanu prisidenti dî Stati Uniti.


  • Italia: Lu cuvernu minazza l'ex mpighiati di Alitalia di nigàricci la cassa ntigrazzioni siddu nun tràsunu ntâ nova cumpagnia chi s'accattau l'Alitalia.


  • Mèssicu: Mori lu ministru di l'affari furasteri missicanu nti n'incidenti aeriu: lu sò aeriu cadìu nti nu quarteri dâ capitali a tri chilòmitri di l'airuportu.

Lu novu campiuni dû munnu di Formula 1.

2 di nuvèmmiru dû 2008, duminicadìa

  • Acquafurmusa (CS): (Ansa) - Na trintina di nanni di chiossai di uttant'anni si scriveru â scola elimintari pri nun fàrila chiùdiri pri mancanza di sculari. La pinzata è di l'amministraturi dû cumuni di Acquafurmusa, un paiseddu càlabbru-arbanisi di 1.200 abbitanti, 'n pruvincia di Cusenza. Secunnu lu dicretu Gelmini, cu picca sculari la scola hà èssiri chiuruta.



Muammar Gheddafi

31 di uttùviru dû 2008, venniridìa

  • Mosca: Lu capu di statu dâ Lìbbia, Muammar Gheddafi, è prontu p'accògghiri na basi militari navali dâ Russia ntâ Lìbbia. Ssa nutizzia veni data dû jurnali russu Kommersant ca l'appi dû staff urganizzaturi dâ visita ca Gheddafi quantu prima hà fari ntâ Russia. Secunnu a quantu dici la funti, la basi avissi a èssiri misa a Bengasi.

(Rifirenna:nutizzia "ANSA")




30 di uttùviru dû 2008, jovidìa

  • Pakistan: Nu tirrimotu di magnitudini 6,4 dâ Scala Richter curpìu lu Balucistan, facennu armenu 160 morti.


  • Ginevra: Nti l'Iraq ci sunnu chiossai di 420 càrciri ammucciati di cui nuddu nni sapi nenti. Lu dicìu aoggi lu parlamintari irachenu Mohammad Al-Daini ê jurnalista ntô mentri di nu cunvegnu priparatu di l'urganizzazzioni non cuvirnativa Alkarama. Lu parlamintari cuntàu macari ca nta ssi càrciri li cunnizzioni dî carzarati sunnu mprissiunanti e dicìu ancora ca ci sunnu pri cuntìnuu ammazzatini e viulenzi sissuali. Pri comu dici iddu, di quannu ci fu la mmasioni dâ Mèrica ntô 2003, hannu murutu 1,5 miliuna d'iracheni.



29 di uttùviru dû 2008, mercuridìa

  • Elizzioni miricani: A na simana di l'elizzioni prisidinziali miricani Barack Obama è sempri 'n vantagghiu cu na pircintuali di prifirenzi di circa 52% nti l'ùrtimi sundaggi, contra lu 45% pi John McCain.

28 di uttùviru dû 2008, martidìa

  • USA: Ntô Utah s'attruvaru mùmmii di dinusàuri cu la peddi e li tissuti moddi ancora sani. Sta nutizzia veni ripurtata dû "New Scientist" ca macari dici ca li paleontòlughi, scinzati di lu Utah Museum of Natural History, attruvaru quarchi dùdici mùmmii nzemi a àutri fòssili ntê dipòsiti di rina d'intra lèttira di ciumi, unni c'èranu macari fogghi e lignu. Ntô stòmmacu dî dinusàuri c'era ancora zoccu avìa ristatu di l'ùrtima manciata.

Surdati miricani 'n azzioni.

27 di uttùviru dû 2008, lunidìa

  • Siria: N'attaccu miricanu fà na uttina di morti nti nu paiseddu ô cunfini cu l'Iraq. Lu cuvernu sirianu è scannaliatu di l'inizziativa militari miricana ntô sò tirritoriu

26 di uttùviru dû 2008, duminicadìa

  • Nàpuli: Megghiu lu càrciri ca 'n famigghia - Un cristianu di 32 anni a l'arresti dumiciliari a Frattamaggiuri, ci chiamau ô cummissariatu lucali p'addumannàricci di mintìrilu 'n carciri, pirchì â casa avìa cuntinuamenti custioni e sciarri. Quannu s'apprisintaru l'aggenti di polizzìa pi circari di mèttiri paci, ssu cristianu arrispunnìu jennasinni dâ casa e cummèttiri accuddì lu riatu d'evasioni, pi fàrisi arristari. Lu jùdici, pirò, ntô prucessu pi dirittìssima l'assurvìu e ci desi n'àutra vota l'arresti dumiciliari.

(Rifirenna: nutizzia Ansa)


Nutizzi nti àutri lingui

Àrabbu – Bulgaru – Tedescu – Nglisi – Spagnolu – Francisi – Italianu – Ebbreu – Ulannisi – Giappunisi – Russu